आर्यश्टांगिक मार्ग
किवा सदाचाराचा मार्ग
दुख निवारन करने से उपाय
किवा मार्ग आठ प्रकार चे आहेत
त्यानना
आर्यश्टांगिक मार्ग महनतात
बुद्धाची शिकवनु
मानुस वो मानसाचा मनाभोती
केंद्रित चालेली आहे
सर्व गोश्टिनचा मध्यबिंदू अथवा केंद्र मान आहे
ते सर्व गोश्टिनचा अम्मल चालेली ते
मन सर्व मानसी क्रियांचे मार्गदर्शन करते मनुं
मनाचा संसकारा कडे विशेश लक्षपूर्णे आवश्यक आहे
अपल्या
मध्ये निर्मान होनार्या
वः अपल्या वर बाहरून जा गोश्टिनचा परिणाम होतो
अशा सर्व बर्याववाइट गोश्टिनचे उगम्स्थान मनाहे
मनुं चित्तशुधी हे धम्माचे सार आहे
पापरकुर्त्य टालने खरा धर्म हा धर्म
ग्रंथात नसून धर्म तत्वानचे पालन करने आहे
शी जानी होने महत्वाचे आहे
या आठ मारगा मधे कायेचे दोन मारग
एक
सम्मेक करमान्त
दोन सम्मेक आजीविका
वाचेचा एक मारग
सम्मेक वाचा
आणि मनाचे पाच मारग
एक सम्मेक दृष्टी
दोन सम्मेक संकल्प
तीन सम्मेक वयाम चार सम्मेक स्वृती आणि
पाच्वे सम्मेक समाधी
या मारगाचे काया वाचा मनाने अवलम्बन केल्यास जीवना मधे
तीन महत्वपुर्ण गुणांचा किमा नैतिक शक्तिंचा लाभ होतो ते गुण मन्जे शील
हे सम्मेक कर्मांत सम्मेक वाचा सम्मेक
अजीविका यानि तसमाधी ही सम्मेक वयाम
सम्मेक स्मृति वसम्मेक समाधी यानि आनी
प्रद्न्या ही सम्मेक दुष्टी
सम्मेक संकल्प या मारगानी साध्य होतात् शील समाधी प्रद्न्या
ही तीन जीवन मुल्य साध्य जाल्याने मानवाला
अध्यात्मिक उन्णती मानवी आइक्य परम्शान्ती वसमाधान
लाभून त्यासे जीवन सुसैह वसुरक्षित होने अस मदत होते
सर्वप्रथम शील पालन करून मनाची मलिंता दूर करावे वते शुध राखावे
त्यानंतर त्या शुध मनाचा पायावर समाधी भावनेचा
अभ्यास करून मनाची अत्यंत सुक्ष्म एकागरता साधावी
त्या अत्यंत सुक्ष्म मनाने प्रद्न्या विपश्णा भा
त्यान सत्य इत्या दिनसे ध्यान तसेच इश्वर आत्मा
आनी पुनर जन्म यानचा फ्रामकपणा समजून ख्यावा
तथागत बुध्धाने सदाचारी जीवनाचे आठ मारग सांगितलेद
सम्मेक दुरुष्टी
मानसाथ असलेल्या इच्छाशक्तिला सध हेतूने वयोग्य दिशेने जागरूत करने
अविद्धेचा विनाश हा सम्मेक दुरुष्टीचा उध्धेश आहे
सम्मेक दुरुष्टी ही मिठ्या दुरुष्टीचा अगधी उलट आहे
मनुश्यासे दुखाचे अस्तित्व आणि दुख निरोधाचा
उपाय ही उदात्य सत्य न समजने मनजेच अविद्ध्या आहे
सम्मेक दुरुष्टीचा हेतू मनजे मानसाने अद्भूत,
चमतकारीक,
मनिरर्थ कल्पनांचा त्याग केला पाहिजे
निसर्गनियमा विरुद्ध कोन्तिही गोष्ट घडूशक्ते हे
सद्विवेक बुध्धी असलेल्या मानसाने मानता कामा नये
जा सिध्धान्ताना वास्तवतेचा किमा अनुभवानचा अधार नाही वजे केवल
काल्पनिक अनुमाने आहेत ते सम्मेक दुरुष्टी साथी त्याग्या हेतू
स्वतंत्रमान आनी स्वतंत्रविचार हे सम्मेक दुरुष्टी साथी आवश्चक आहेतू
थोड़क्यात् सम्मेक दुरुष्टी मनजे सरल वस्वस्ट
किमा वस्तू निष्ठ अशी सद्विवेक दुरुष्टी
सम्मेक संकल्प प्रतेक मान्साला काही
धैय आकांख्षा आनी महत्वाकांख्षा अस्ताथ।
ती उदागत उच्चस्तरीय आनी प्रशंसनीय आसावी,
जा मले मानवाच्चे कल्यान साध्य होईल।
सम्मेक वाचा प्रतेक मान्साले जे सत्य असेल तेश बोलावे असत्य बोलू नहे
इत्रांद विशी वाईट बोलू नहे आनी निन्दा नालस्ति करनेय पासों पराव्रुत्त
भावे अपले लोकां विशी रागाचा किवा अबध्र भाशेचा वापर करूने सर्वानशी
प्रमाण आहे.
सम्मेक आजीविका
प्रतेक व्यक्तिला अपला दैनंदिन चरितार्थ चालवायचा
अस्तो परंतु चरितार्थाचे चांगले आणी वाइट ही मारगा हैत.
काही वाइट मारगा मुले इत्रांजी हानी होते
आणी त्यांचावर अन्याय होतो असे न करता.
सम्मेक आजीविका मनतात्.
सम्मेक वयाम मनजे अध्ञान नष्ट करनेयाचा प्रार्थमिक प्रयत्न होई.
सम्मेक वयामाचे चार हेतु असतात्.
अस्तांग मारगाशी विरोधी अशा चित्त वृत्तिचा विरोध करनेया एक हेतु होई.
अशा प्रकर चा जा चित्त वृत्ति अगोधर ज उत्पन्न
जहले अस्तिल त्या दाबुन टाकने हा दुसरा हेतु आहे.
अस्तांग मारगाला अवश्यक अशा चित्त वृत्ति
उत्पन्न करनेयाश इतराना सहाय करने.
अशा प्रकर चा जा चित्त वृत्ति अगोधर ज अस्तित्वात आले
अस्तिल त्यानची वाढ़ आनी विकास करने हा चवथा हेतु आहे.
सम्मेक्स मुर्ति
मनुशाचे जीवन स्वस्त वो सुखी होनेयाश ती त्याचे
शरीर वा मन सुध्रूड वा निरोगी असने आवश्यक आहे.
त्याचे शारेरीक वा मानसीक रोग,
व्याधी,
वेदना वा चिंता इत्त्या दीमर अगदी न विसर्ता इलाज करने.
सम्मेक्स मुर्तिला जागरूग वो वैचारिक्त यानची आवश्यकता असते.
मनाची सतत्य जागरूदी हा त्याचा अर्था आहे.
दुष्टवासनावर मनाचा पहारा ठेवने हे सम्मेक्स मुर्तिचे दुसरे नाव होई.
सम्मेक्समाधी हा अश्टांगिक मारगाचा शेवटचा पण महत्वाचा मारगा है.
समाधी भनजे केवल चित्ताची एकाग्रता.
परन्तु आर्य अश्टांगिक मारगातिल अर्थाळ्यानना कायम अटकाव करने सती,
कुषल कर्माचा विचार करने चे शिक्षन देते.
विचार करने ची सवय लावते
आनी चांगल्या कृती करने अस अवश्यक अशी प्रेरणा
मना मधे निर्मान करीत असते
उठ्धम् सर्णम् गच्चामि
संधम् सर्णम् गच्चामि